loader

Topics (15)


loader Loading content ...

Explanations (12)


  • @ምስጋና   2 years ago
    You have two ears and one mouth. Follow that ratio, Listen more, talk less.

    የሲዳማ ብሄር የራሱ የሆነ አዲስ አመት አለው፡፡  ፍቼ ወይም ጨምበላላ የአዲስ ዓመት በዓል አከባበር ሲሆን በሲዳማ ብሄር ጉዱማሌ ተብሎ  ይጠራል:: የአዲስ አመት ክብረ በዓሉ በየአመቱ ለሁለት ሳምንታት በደማቅ ሁኔታ ይከበራል፡፡ ይህ የአዲስ ዓመት በዓል በሲዳመኛ ቋንቋ ፍቼ ተብሎ ይጠራል፡፡ የአዲስ አመቱ መግቢያ ትክክለኛ ቀን የሚወሰነው በብሄረሰቡ አያንቶዎች በሚባሉ ባህላዊ ኮከብ ቆጣሪዎች ነው፡፡ አያንቶዎች ቀኑን ወስነው ለማህበረሰቡ ማሳወቃቸውን ተከትሎ የበዓሉ አከባበር ባሀላዊ ስርዓቱ ጠብቆ ይከበራል፡፡

    ዚህ ዓመትም የፍቼ ጨምበላላ ሐምሌ 8/2007 ሐዋሳ ከተማ ተከብሯል::

  • loader Loading content ...
  • @ምስጋና   2 years ago
    You have two ears and one mouth. Follow that ratio, Listen more, talk less.

    ዋልያ በኢትዮጵያ፣ በሰሜን ተራራዎች እና ራስ ደጀን ተራራ ብቻ የሚገኝ ብርቅዬ የዱር አጥቢ እንስሳ ነው:: ዝርያውም ከፍየል እና የበግ (Caprini) ይመደባል:: ዋልያ በሌላ አፍሪካ አገሮች ከሚገኙት የሰሃራው ባርባሪ በግ እና የኑቢያ አይቤክስ ብቸኛ ዝርያ ካስባሉት ምክንያቶች፦ በማንኛውም ወቅት መራባቱ፣ የቀንዱ ወፈር ማለት እና ማጠር፣ ጢሙ አጠር ማለቱ እና የቆዳው ቀለም ጠቆር ያለ ቡኒ መሆኑ ነው::

    ባብዛኛው ጊዜ የወንዱ ዋልያ ወደ 125 ኪሎ ሴቷዋ ደሞ 80 ኪሎ ግራም ክብደት አላቸው:: ወንዶቹ ጠቆር ያለ ቡኒ ቀለም ሲኖራቸው፣ የሴቶቹ ፈካ ያለ ቡኒ ነው፡፡ 

    ዋልያዎች በቡድን ከመሰባሰብ ይልቅ ብቸኝነት ያዘወትራሉ:: በይበልጥ በስሪያ ወቅት ተነጥለው ለብቻቸው ይሆናሉ:: ከ150 እስከ 165 ቀኖች የተጀ እርግዝና በኋላ 1 ወይም 2 ግልገል በመውለድ ይታወቃሉ::

    በዓለም አቀፍ የተፈጥሮ ጥበቃ ማኅበር እንደሚገለጸው ይህ ብርቅዬ እንስሳ በመጥፋት ላይ ነው:: ለዚህም ተጠያቂው ዋነኛ ጠላቶቻቸው፤ ለትልልቆቹ ጅብ፣ ለግልገሎቹ ቀበሮና የሎስ ሲሆኑ የሰዎችም የመኖሪያ ሥፍራቸውን በመንጠቅ ዋነኛው ነው::

                         ምንጭ፦ የኢትዮጵያ ሪፖርተር፣ ውክፔዲያ

  • loader Loading content ...
  • @ምስጋና   2 years ago
    You have two ears and one mouth. Follow that ratio, Listen more, talk less.

    ጢያ ትክል ድንጋይ በዩኔስኮ 1980 ተመዝግቦ የሚገኝ የቱሪስት መስህብ ሲሆን በደቡብ ክልል ወደ ቡታጂራ መሄጃ መንገድ ላይ ሶዶ ጥያ ከተማ ውስጥ ይገኛል:: ይህ ትክል ድንጋይ ብዛቱ ወደ 36 የሚጠጋ ሲሆን የተለያየ ስፋት፣ ርዝመት(1 እስከ 5 ሜትር) እና  ውፍረት አለው:: 32ቱ ትክል ድንጋይ  ላይ የተለያየ ምስል (የጎራዴ፣ የጦር፣ የጨረቃ፣ ጸሐይ መሰል፣ የእጅ እና ምንነቱ መለየት ያልተቻለ ቅርጽ) ተቀርጾባቸዋል::

    ጢያ ትክል ድንጋይ ተመራማሪዎች በአሁኑ ጊዜ በሶዶ፣ በስልጤና ጌድዮ አካባቢ ካሉት መቃብር ጋር በማነጻጸር ታላላቅ ሰዎች የተቀበሩበትን ለማመላከት የተተከለ እንደሆለ ይገምታሉ::

               ምንጭ:- ኢትዮጵያን ሪጶርተር፣ እና የዩኔስኮ (unesco) ድረ ገጽ

  • loader Loading content ...
  • @ምስጋና   2 years ago
    You have two ears and one mouth. Follow that ratio, Listen more, talk less.

    አባባ ተስፋዬ በባሌ ክፍለ ሃገር 1924 ዓ.. ተወለዱ:: በልጅነታቸው ወደ አዲስ አበባ በመሄድ በኮከበ ጽባህ ትምህርት ቤት ተምረዋል:: የመጀመሪያ ስራቸው ተዋናይነት እንደሆነ የሚነገርላቸው አባባ ተስፋዬ በወቅቱ የሴት ተዋንያን ባለመኖሩ ወክለው ይተውኑ ነበር:: “ኤዲፐስ ንጉስ”፣ “አሉላ አባነጋ”፣ “አቴሎ”፣ “ስነ ስቅለት” እና “ሀ ሁ በስድስት ወር” የተወኑባቸው የመድረክ ስራዎች ሲሆኑ የድርሰት ስራዎችም አበርክተዋል::

    አባባ ተስፋዬ ከተውኔቱ በበለጠ ከህዝ ዘንድ ያገነናቸው ስራ በኢትዮጵያ ቴሌቭዥን የህጻናት እና የልጆች ተረት በሚያቀርቡበት ጊዜ ነው:: አባባ ተስፋዬ ተረቶቻቸው ምክር አዘል ከመሆናቸውም በላይ በድርጊት የታገዙ በመሆናቸው በብዙ ኢትዮጵያዊያን ህጻናት ዘንድ ልዩ ትዝታ አላቸው:: እንዲሁም 4 የተረት ድርሰት መጻህፍት ጽፈዋል::

  • loader Loading content ...
  • @ምስጋና   2 years ago
    You have two ears and one mouth. Follow that ratio, Listen more, talk less.

    ጉበኛ በባህርዳር አቸፈር ወረዳ ውስጥ ሰኔ 25 ቀን 1933 ዓ.. ተወለድ:: አቤ በልጅነታቸው የቄስ ትምህርት ንባብ፣ ዜማ፣አቋቋምና ቅኔን ከተማሩ በኋላ የአንደኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በባህርዳር ሁለተኛ ደረጃ ደሞ በአዲስ አበባ ተምተዋል:: ለተወሰነ ጊዜ በማስታወቂያ ሚኒስቴር እና በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር በጋዜጠኝነት ካገለገሉ በኋላ ስራቸውን አቋርጠው ወደድርሰት ሙያ ተዘዋወሩ::

    ሁለገብ ደራሲ አቤ አጫጭር እና እረጃጅም ልቦለዶችን፣ ተውኔቶችን፣ ግጥሞችን እና ወጎችን ይጽፉ የነበረ ሲሆን ጭብጦች እንደ ጭቆና፣ ሙስና፣መሀይምነት እና ማህበራዊ ኑሮ ላይ ያተኮሩ ነበር:: በመሆኑም በግዜው ከነበሩት ባለስልጣናት ጋር ተቃውሞም ፈጥሮባቸው እስከ እስር ደርሰው ነበር::

    ደራሲ አቤ ወደ 20 መጸሃፎችን ያሳተሙ ሲሆን የ1966 “አልወለድም” በቀዳሚነት የሚጠቀስ ስራቸው ነበር:: “አንድ ለናቱ” የሚባለው ታሪካዊ ልቦለድ ስራቸው ደሞ በቴዎድሮስ ዙሪያ ሆኖ የዘመነ መሣፍንትንም የእርስ በእርስ ውጊያ የሚያሳይ በጥናት ላይ የተደገፈ ታላቅ ጽሁፍ ነው::

    ደራሲ አቤ በወቅቱ የሰዓት እላፊ በነበረበት ወቅት በለሊት ሲንቀሳቀሱ በጥይት ተመተው ጥር 30 ቀን 1972 ዓ.. ህይወታቸው እንዳለፈ ይነገራል::

                                                                     ምንጭ:- ታሪካዊ እዝገበ ሰብ፣ ውክፔዲያ

  • loader Loading content ...
  • @ምስጋና   2 years ago
    You have two ears and one mouth. Follow that ratio, Listen more, talk less.

    ተወዳጁ ድምፃዊ ጥላሁን ገሠሠ መስከረም 17 ቀን 1933 ዓ.ም. ከአባቱ አቶ ገሠሠ ንጉሴ እና ከእናቱ ወ/ሮ ጌጤ ጉሩሙ አዲስ አበባ ጠመንጃ ያዥ ሰፈር ተወለደ:: ጥላሁን የ14 ዓመት ልጅ ሳለ አያቱ ጋር ወደ ወሊሶ  በመሄድ ትምህርት መማር ጀመረ:: የጥላሁን አያት ምንም እንኳን ትምህርቱ ላይ ትኩረት እንዲያደርግ ቢመክሩትም ጥላሁን ግን የሀገር ፍቅር ቲያትር አርቲስቶች ትርኢት ለማሳየት ወደ ትምህርት ቤታቸው በመጡ ጊዜ ከአቶ ኢዮኤል ዮሃንስ ጋር ከተወያየ በኋላ ትምህርቱን አቋርጦ ወደ አዲስ አበባ በመሄድ በሀገር ፍቅር ቲያትር ቤት ተቀጠረ:: ለጥቂት ጊዜ ካገለገለ በኋላ ወደ ክቡር ዘበኛ ባንድ ተቀላቅሎ ታዋቂነት ተቀዳጀ::

    ጥላሁን  በብዛት የአማርኛ አልፎ አልፎ የኦሮምኛና ሱዳንኛ በመዝፈን እንዲሁም ያልዳሰሰው ሃሳብ(ስለፍቅር፣ ስለሃገር፣ ስለቤተሰብ፣ ስለፖለቲካ፣ ስለተፈጥሮ፣ ስለማህበራዊ ጉዳዮች  ወዘተ) ባለመኖሩ  የመዚቃ ንጉስ እስከመባል ደረሷል:: በመሆኑም በሱ የሂወት ዘመን የነበሩ ህጻናት ሳይቀር አውሮፕላን በሰማይ ሲያዩ “አውሮፕላን መጣ እየገሰገሰ በዘፈን አንደኛ ጥላሁን ገሠሠ” በማለት ይዘምሩ ነበር:: ጥላሁን ለረጅም ዘመናት ለኢትዮጵያ ሙዚቃ ላበረከተው አስተዋጽዎ የክብር ዶክትሬት ከአዲስ  አበባ ዩኒቨርሲቲ እስከማግኘት የደረሰ ታላቅ ድምፃዊ ነው::

    በግል ህይወቱም ጥላሁን  በተለያየ ጊዜ ወ/ሮ አሥራት አለሙ፣ ወ/ሮ ሂሩት መስፍን፣ ወ/ሮ ፊሪያል አህመድ፣ ወ/ሮ ማርታ ሲማቶስ እና ወ/ሮ ሮማን በዙ ጋር በትዳር 14 ልጆችን አፍርቷል:: ድምፃዊ ጥላሁን ገሠሠ በ68 ዓመቱ ሚያዚያ 11 ቀን 2001 ዓ.ም. ከዚህ አለም በሞት አተነዋል::

  • loader Loading content ...
  • @ምስጋና   2 years ago
    You have two ears and one mouth. Follow that ratio, Listen more, talk less.

    ሰዓሊ ለማ ጉያ የትውልድ ቦታቸው ደብረዘይት ከተማ ድሎ በምትባል መንደር ሲሆን ጊዜውም ነሃሴ 12 ቀን 1921 ዓ.ም. ነው:: የብዙ ሙያ ባለቤት ሰዓሊ ለማ፤ በግብርና፣ ማስተማር፣ ውትድርና በአየር ኃይል ውስጥ አገልግለዋል:: ውትድርናውን በሻምበል ማዕረግ እያሉ በ1968 ዓ.ም. ጡረታ ወተዋል:: በመቀጠልም ቀደም ሲል ይመኙት ወደነበረው የሥዕል ሙያ ተሰማሩ:: ሻምበል ለማ ተመሳሳይ ሙያ ካላቸው ልጆቻቸው እና ወንድሞቻቸው ጋር በመሆን በተለያዩ አለማቀፍት እና በሃገር ውስጥ መድረክ ስራዎቻቸውን አቅርበዋል:: ደብረ ዘይት ላይ ከቤተሰቦቻቸው ጋር “የአፍሪካ ሙዚዬም” በሚል ባሰሩት ኤግዚብሽን ሰራዎቻቸው ለጎብኚ ክፍት ነው::


    ተፈጥሯዊ አሳሳልን የሚያዘወትሩት ሻምበል ለማ “የሸክላ ገብያ” እና “የደንከል ልጃገረድ” ድንቅ ከሚባሉት ስራዎቻቸው ቀዳሚ ናቸው::

     

  • loader Loading content ...
  • @ምስጋና   2 years ago
    You have two ears and one mouth. Follow that ratio, Listen more, talk less.

    ክቡር አቶ ይድነቃቸው ተሰማ  ከአባታቸው ከታዋቂው የሙዚቃ ሰው የመጀመሪያው ኢትዮጵያዊ መካኒክ፣ ሾፌር እና የስነ ጽሁፍ ሰው ከነጋድራስ ተሰማ እሸቴ እና ከእናታቸው ከወ/ ሙላቷ ገብረስላሴ በጅማ ከተማ መስከረም 1 ቀን 1914 .ተወለዱ፡፡

    አባታቸው ነጋድራስ ተሰማ እሸቴ በልጅ እያሱ ጊዜ የቴሌግራም እና የፖስታ ሚኒስቴር ሆነው በማገልገላቸው አፄ ሀይለስላሴ ስልጣን ሲይዙ በግዞት ወደ ጅማ በላኳቸው ጊዜ ነበር ይድነቃቸው እዛው የተወለዱት፡፡

    ይድነቃቸው ተሰማ እንደጊዜው ልጆች ሁሉ በቤት ውስጥ የመጽሐፍ ቅዱስ እና የአማርኛ ቋንቋ ትምህርትን የተከታተሉ ሲሆን የፈረንሳይኛን ቋንቋንም በአሊያንስ፣ በምኒሊክ እና በተፈሪ መኮንን /ቤቶች ተምረዋል፡፡ 1928 . ወደ ፈረንሳይ አገር ለመሄድ ከተመረጡት ሁለት ጎበዝ ተማሪዎች መሀከል አንዱ በመሆን ዝግጅታቸውን ያጠናቀቁ ቢሆንም አገራችን በጣሊያን በመወረሯ ምክንያት ጉዞአቸው አልተሳካም፡፡ በጠላት ወረራ ዘመንም በጊዜው ለኢትዮጵያውያን የሚፈቀደውን ትምህርት በጣሊያን /ቤት ተከታትለዋል፡፡ 8 ዓመት እድሜቸው የስፖርት ዓለም ተሳትፎን የጀመሩት ይድነቃቸው ተሰማ  14 ዓመታቸው ደግሞ የአራዳ ልጆች በመባል የሚታውቁ አቶ አየለ አትናሽ እና ጆርጅ ዱካስ የመሰረቱትን የዛሬውን ዝነኛ እና ባለታሪክ የዛኔውን የሰፈር ቡድን ተቀላቀሉ፡፡

    ይድነቃቸው ተሰማ 1936 . ከወ/ በዛብሽ ተክለማርያም ጋር ትዳር መስርተው እስከ እለተ ሞታቸው 43 ዓመት ያህል አብረው ኖረው 11 ልጆችን አፍርተዋል፡፡  በዚያው  አመት የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽንንም እንደመሠረቱበሀገሪቱ የክለቦች ውድድር እንዲጀመር አድርገዋል፡፡ ቀጥሎም የኢትዮጵያ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድንን በመመስረት ካፕቴን በመሆን ያገለገሉ ሲሆን 15 ጊዜ ያህል ተሰልፈው ተጫውተዋል፡፡

    ሁለገብ ስፖርተኞች የነበሩት ይድነቃቸው ተሰማ በአጭር ርቀት ሩጫ በቦክስ እና በብስክሌት ስፖርተኝነትም የታወቁ ነበሩ ከሁሉም በላይ ግን ታላቅ እግር ኳስ ተጫዋች የነበሩ ሲሆኑ ለክለባቸው ቅዱስ ጊዮርጊስ በአንድ የወድድር ዘመን 47 ጨዋታዎች 43 ጐሎችን በማስቆጠር እስከአሁንም ድረስ የኢትዮጵያ እግር ኳስ ባለሪከርድ ናቸው፡፡

    1940 . የመጀመሪያው የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ፀሐፊ በመሆነ የተመረጡ ሲሆን 1953 የኢትዮጵያ ስፖርት ኮንፌዴሬሽን ዋና ፀሐፊ ሆነው ተመርጠዋል፡፡

    1953 የአለም አቀፍ ኦሎምፒክ ኮሚቴን መስፈርቶች በሙሉ እንዲሟላ አድርገው የኢትዮጵያ ብሔራዊ የኦሎምፒክ ኮሚቴ የመሠረቱ ሲሆን የኮሚቴው ፕሬዝዳንት በመሆን ከመስረታው እስከ 1973 . ድረስ አገልግለዋል፡፡ በተጨማሪም 1952 የሮም፣ 1956 የቶኪዮ፣ እና 1960 የሞስኮ ኦሎምፒኮች የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ቡድን መሪ ነበሩ፡፡

    በአለም አቀፍ የስፖርት ደረጃ ደግሞ ይድነቃቸው ተሰማ በተጨዋችነት፣ በቡድን መሪነት፣ የአሰልጣኝነት የኢትየጵያ ቡድን ይዘው 1940 . ጀምሮ በተለያዩ የአፍሪካ፣ አውሮፓ ሀገሮች የተዘዋወሩ ቢሆንም ለመጀመሪያ ጊዜ ኢትዮጵያን ወክለው በአለም አቀፍ የስፖርት ጉባዔ ላይ የተካፈሉት ግን 1949 . በሱዳን ካርቱም ከተማ የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን መስራች ጉባዔ ላይ ነበር፡፡

    ከዚህ ጉባዔ በኋላ በአደራጅ ኮሚቴነት፣ በምክትል ፕሬዝዳንትነት፣ እና በፕሬዝዳንትነት የአህጉሩን ኮንፌዴሬሽን 30 ዓመታታት በታላቅ ትጋት፣ ብልህነት እና ቆራጥነት አገልግለዋል፡፡

    ከዚህም በተጨማሪ ይድነቃቸው ተሰማ በሚከተሉት አለም አቀፍ ተቋማት ውስጥ ከፍተኛ ደረጃ በማገልገል ለራሳቸው ብቻ ሳይሆን ለሀገራቸው እና ለወገኖቻቸው አኩሪ ታሪክ ጽፈዋል፡፡

                     -  በአፍሪካ ብሔራዊ ኦሎምፒክ ኮሚቴ በመስራችነት እና በስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባልነት፣

                     -  በአፍሪካ የሰፖርት ኮንፌዴሬሽኖች ህብረት ውስጥ በመስራችነት እና በፕሬዝዳንትነት፣

                     -  በአፍሪካ የብሔራዊ ኦሎምፒክ ኮሚቴዎች ማህበር ውስጥ በመስራችና በክብር ፕሬዝዳንትነት

                     -  በአፍሪካ የስፖርት ሚኒስትሮች ካውንስል ውስጥ በቋሚ የስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባልነት

                     -  በአለም አቀፉ እግር ኳስ ማህበር (ፊፋ) የስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባልነት

                     -  የአለም አቀፉ ኦሎምፒክ ኮሚቴ አባልነት እና

                    -  የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን ፕሬዝዳንት በመሆን ምሳሌነቱ አቻ የማይገኝለት አገልግሎት ስጥተዋል፡፡

            -----ምንጭ - ከቅዱስ ጊዮርጊስ ፌዴሬሽን ድረ ታሪካዊ መዝገበ_ሰብ 2006 ዕትም
  • loader Loading content ...
  • @ምስጋና   2 years ago
    You have two ears and one mouth. Follow that ratio, Listen more, talk less.

    አቶ ገርማሜ ንዋይ በ1953 በተደረገው መፈንቅለ መንግሥት ንቁ ተሳታፊ ከነበሩት አንዱና የጀኔራ መንግሥቱም ንዋይ ታናሽ ወንድም ናቸው፡፡ ገርማሜ ንዋይ በ1916 ዓ.ም. አዲስ አበባ ከተማ ውስጥ አራዳ ጊዮርጊስ በተባለው አካባቢ ተወለዱ፡፡ ገርማሜ መጠሪያ ማቸ የወሰዱት በአምኒልክ ዘመን ንጉሠ-ነገሥቱን በታማኝነትና በቅንነት በማገልገላቸው የላቀ ክብርና ሞገስ ከነበራቸው ከእናታቸው አባት ከደጃማች ገርማሜ ወልደሃዋርያት እንደሆነ ይታወቃል፡፡ ገርማሜ ንዋይ ዕድሜአቸው ለትምህርት እንደደረሰ ተወልደው ባደጉበትና አባታቸው አለቃ ንዋይ በአለቅነት ተዳድሩት በአራጻ ጊዮርጊስ ቤተ-ቲያን ነባሩን ትምህርት ረዋል፡፡ በጣሊያን ወረራ ዘመንም ያለችግር ትምህርታቸውን ሲከታተሉ ቆይተዋል፡፡ ነጻነት አንደተመለሰ ደግሞ በተፈሪ መኮ ትምህርት ቤት ተመዘገቡ፡፡ ቀጥሎም ወደቀዳማዊ ለሥላሌ አዳሪ /ቤ ተዛወሩ፡፡ በዚህ /ቤ በቆዩባቸጡ ዓመታት የተማሪዎች መሪ በመሆን ለመጀመሪያ ጊዜ ለመመረጥ ቻሉ፡፡ ይህ እጋጣሚም ገርማሜ ወደፓለቲካዊ እንቅስቃሌ ለመሳብ ምክንያት እንደሆናቸጡ የሚናገሩ አሉ፡፡ በ1940ዎቹ ወደመጀመሪያ ለከፍተኛ ትምህርት በተላኩበት ሰሜን አሜሪካ ውስጥ የተማሪዎች ማህበር መሪ በመሆን ተመረጡ፡፡ በተማሪዎች ማህበር ሊቀ-መንበርነታቸ በዋሽንግተን የኢትዮጵያ አምባሳደር ከነበሩት ከቅርብ ዘመዳቸው ከራስ እምሩ ኃይለሥላሌ ጋር በየጊዜው አየተገናኙ በአገራዊ ጉዳይ ላይ ከመመካከራቸውም በተጨማሪ በአውሮፓ የኢትዮጵያ ተማሪዎች ማህበር ተጠሪዎች ከነበሩት ከነ ሚካኤል አምሩ፣ ደጃዝማች ዘውዴ /ሥላሴና ከሌሎች አባላት ጋር በደብዳቤ ግንኙነት በመመሥረት የፓለቲካዊ እንቅስቃሴ ያደርጉ መቆየታቸው ቋል፡፡ ገርማሜ ገና ከተማሪነት  ዘመናቸው አንስቶ ኮምኒስታዊ አስተሳሰቦችን ያቀነቅኑ አንደ ነበር የውጭ ደራሲዎች ፅፈዋ፡፡ ገርማሜ በ1946 ዓ.ም. ከአሜሪካን ወደኢትዮጵያ እንደተመለሱ መደበኛ ሥራቸውን በአገር ግዛት ሚንስቴር እየስሩ በትርፍ ጊዜቸው ደግሞ በል ራስ እምሩ ገዛ የቀጨኔ ክለብ” በሚል የሚጠራውን የፓለቲካ ማህበር በጓደኛሞች የመገናኛ ማህበር ሽፋን መሠረቱ። የቀጨኔ ክለብ” በህቡዕ የተቋቋመ የፓለቲካ ማህበር መሆኑ በመንግሥት የፀጥታ ሎች እንደተደረሰበት በይፋ ተዘጋ፡፡ የቀጨኔ ክለብ ቢዘጋም ገርማሜ በወንድማቸው በጀኔራል መንግሥቱ መኖሪያ ቤትና በሌሎችም አመቺ በሆኑ ሥፍራዎች ሁሉ ፓለቲካዊ እንቅስቃሴ ማድረጋውን ቀጠሉ፡፡ የገርማሜ ፓለቲካዊ እንቅስቃሴ የቀዳማዊ ኃይስሥላሴን ሥርዓት በሚቀናቀኑ ወገኖች ሁሉ ደገፍ እንደነበር ከጊዜ በኋላ ታትመው የወጡ የፅሁፍ ማስረጃዎች ያረጋግጣ፡፡
    ገርሚሚ የንጉሠ-ነገሥቱን ሥርዓት ለመጣል የሚያደርጉትን ትግል ጉልበት ይሰጠዋል ተብሎ ስለተገመተ የጋብቻ ዝምድና አንመሠርቱ የተደረገው ቀዳማዊ ኃይለሥላሴን በጠላትነት ከሚፈር ወገኖች እንደነበር የሚጠቁሙ ማስረጃዎች ፡፡ የገርማሜ ባለቤት / አያልነ ዘውዴ አባታቸው ግራዝማች ዘውዴ ተክለ ማርያም አናታቸው ደግሞ / ስከዳ ገብረህይወት ይባላሉ፡፡ አባታቸው ግራዝማች ዘውዴ የል አልጋወራሽ አስፋወሰን ከር አንደመሆናቸው አባትና ልጅ በነበራቸው የሥልጣን ቀዳማዊ ኃይለሥላሴን ይቃወማሉ፡፡ የገርማሜ ባለቤት ወላጅ እናት /ሮ  እስከዳር ገብረህይወት ደግሞ የንጉሥ ሚካኤል ልጅ፣ የልጅ ኢያሱ ደግሞ የወንድም ልጅ  እንደመሆናቸው በቀዳማዊ ኃይለሥላሴ አስተዳደር ደስተኞች አንዳልሆ የሚታወቅ ነው፡፡ የሰው ረጃዎች እንደሚያረጋግጡት ታዲያ የገርማሜ ዎለቲካዊ ትግል በባለቤታቸው በወ/ሮ አያልነኸ የግራና የቀኝ ዘመዶች ሁሉ ድጋፍ ያገኝ ነበር፡፡

    ገርማሜ ይህን መሰሉን ፓለቲካዊ እንቅስቃሴ እያደረጉ ስከ 1947 ዓ.ም. በአገር ግዛት ሚኒስቴር ቆዩ፡፡ በዚሁ ዓመት የቅርብ አለቃቸው የነበሩት ራስ አበበ አረጋይ ተነስተው በምትካቸው ራስ መስፍን ስለሺ የአገር ግዛት ሚኒስትር መጡ፡፡ ራስ መስፍን የአገር ግዛት ሚኒስትር ሆነው ሥፍራውን ከያበት ጊዜ አንስቶ አስቀድሞ መረጃው ስለነበራቸው በገርማሜ ላይ የሚደረገው ጥጥር አየጠበቀ መጣ፡፡ በመሃ ከግብፅ የአገር አስተዳደር ሚኒስቴር መሥሪያ ቤት ጋር ገርማሜ የደብዳቤ ልውውጥ መጀመራቸው ይደረስባቸዋ፡፡ በዚያን ዘመን ጀኔራል ናጊብ የተባለ ወታደራዊ መኮ የግብፅን ንጉሥ ፋሩክን ከዙፋናቸው አውርዶ ሥልጣን የያዘበት ወቅት ነበር፡፡ ገርማሜ የሚላላኩት ደብዳቤ ይዘት የሚያተረው ታዲያ አዲሱ የግብፅ መንግሥት ሽር ለማድረግ ቻላቸ ዘንድ ተሞክሯቸውን እንያጋሯቸው ጠይ ነበር፡፡ ገርማሜ እያደረጉ ያሉት የደብዳቤ ልውውጥ እንደተደረሰባቸው ወዲያውኑ ከአገር ስተዳደር ሚኒስቴር ከሥራቸው ተነስተው ወደጡረታ ሚኒስቴር እንዲዛወሩ ተደረገ፡፡ ብዙም ሳይቆዩ የወላይታ አስተዳዳሪ ሆነው በንሠ-ነገሥቱ ተሾሙ፡፡ በወላይታ ቆይታቸውም ፓለቲካዊ እንቅስቃሴያቸውን ቀጥለው እንዳለ ወጋኦጋዴን አስተዳደር ተዛወሩ፡፡ በዚያን ጊዜ በሱማሊያ በኩል ስለኢትዮጵያ መልካም አስተሳሰብ የሌላቸው ቡድኖች በየቦታው ተሰባስበው መዶለት የጀመሩበት አጋጣሚ ስለነበር ገርማሜ ወዴኦጋዴን የተቀየሩበት ዋናው ምክንያት የነዚሀን ወገኖች ምክርና ድጋፍ እንዳያገ ታስቦ ነው የሚሉ ወገኖች አሉ፡፡ እንደተባለውም ገርማሜ በ1953 ዓ.ም. የተደረገውን መፈንቅለ_መንግሥ የተቀላቀ ከኦጋዴን መጥተው መሆኑ የሚታወቅ ነው፡፡ ታህሳስ 5 ቀን በ1953 ዓ.ም. የተደረገው መፈንቅለ-ንግሥት እንደከሽፈ ገርማሜ ከወንድማቸውና ከሌሎ ተባባሪዎቻቸው ጋር በመሆን በናዝሬት በኩል ወዴኦጋዴን የማምለጥ እቅድ ይዘው ጉዞ መጀመራቸውን በስም ጠቀስ የማይፈለጉ አንዳንድ ሰዎች ይናገራሉ፡፡ ግን ይህን ስለማቀዳቸው የሚያስረዳ የጠራ ማስረጃ የለም፡፡ ታህሳስ 7 ቀን 1953 ዓ.ም.  ይከተሏቸው ነበሩ ሎች ተኩስ ተከፍቶባቸው ወንድማቸው ጀኔራል መንግሥቱ ቆስለው ያዙ ገርማሜ ወዲያውኑ ተገደሉ፡፡

  • loader Loading content ...
  • @ምስጋና   2 years ago
    You have two ears and one mouth. Follow that ratio, Listen more, talk less.

    ጓድ ውባንቺ ቢሻው  የቀድሞው የኢትዮጵያ መንግስት ፕሬዘዳንት የኮ/ መንግስቱ ባለቤት ሆኑ ትውልድ አገራቸው ጉጃም ውስጥ ነው፡፡ በኢትዮጵያ የሥነ_መንግሥት ታሪክ የብዙዎቹ _ብሄሮች ባለቤቶች በፓለቲካውም ሆነ በአተዳደሩ ንቁ ተሳታፊዎች ናቸው፡፡ ከአ ምኒል ዘመን አንስቶ ያሉ _ብሄሮች ባለቤቶች ለምሣሌ የአቴጌ ጣይቱን፣ የእቴጌ መነንንና የቀዳማዊ አመቤት አዜብ መስፍንን ተሳትፎ ብንመረምር ልሀ የሚታዩ ተግባራትን አናገኛለን፡፡ የጓድ ውባንቺ ቢሻው ፓለቲካሚና ግን ምን እንደነበር በውል የሚታወቅ ነገር የለም፡፡ የሌተናል ኮሎኔል መንግሥቱ ኃይለማርያም ትዝታዎበተባለው መፅሃፍ ሎኔ መንግሥቱ ከሰጡት የምስክርነት ቃል ለመረዳት አንደሚቻለው ጓድ ውባንቺ ቢሻው በቤተሰባዊ ተዳደር ጠንካራ ነበሩ፡፡ ሎኔመንግሥቱ ይህንኑ ክተው ናገሩ አሥራ ሰባት ዓመት ሙሉ በሥልጣን ላይ ቀይ ከውባንቺና ከልጆጋር የማሳልፈው ጊዜ በጣም በመሆኑ አንድም ቀን ሰለቸደከመኝ ሳትል፡ ሳትማረር የልጆቿን ትምህርትና የቤተሰ ጣጣ ሁሉ ብቻዋን የተወጣች ነች ብለዋል፡፡ በ17 ዓመት የአስተዳደር ዘመናቸው ኮሎኔል መንግሥቱ የሥራ ጉብኝት ለማድረከኢትዮጵያ ወጡ ጓድ ውባ ቢሻውም አብረው ለመጓዛቸው በመገናኛ ብዙሃን ከመነገሩ ባሻገር አብረው በይፋ ለምንም ነገር ያላቸውን አስተሳሰብ የገለበት አጋጣሚ የለም፡፡

  • loader Loading content ...
    Load more...
loader Loading content ...

Comments (0)


  This user has no comment yet.